Δεν τους θέλομεν...

Αν μη τι άλλο, η αντικατάσταση των Μικρασιατών προσφύγων από τους μετανάστες αποδεικνύει την αδιάσπαστη εθνική μας συνέχεια στη διαχείριση του φόβου.

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Ποιους αφορά η ιθαγένεια των μεταναστών; Ορισμένες πολιτικές και κοινωνικές ελίτ; Τη γραφειοκρατία ενός υπουργείου; Μερικούς «γραφικούς» κοσμοπολίτες διανοούμενους; Τους συνήθεις δημοσιολογούντες επί παντός επιστητού;

Το θέμα δεν αφορά μόνο ή κυρίως αυτούς. Πού είναι οι κοινωνικοί εταίροι, οι εργοδοτικές ενώσεις και τα συνδικάτα των εργαζομένων; Πού είναι οι επιστημονικοί σύλλογοι και οι επαγγελματικές ενώσεις; Τα σωματεία των εκπαιδευτικών δεν έχουν άποψη για το καθεστώς των μαθητών τους, αυτών των παιδιών που συνηθίσαμε να αποκαλούμε δεύτερη γενιά μεταναστών; Οι δικηγορικοί σύλλογοι και οι ενώσεις των δικαστών

Διαβάστε περισσότερα »

Ησυχία, στο Ιράν σκοτώνουν!

Οι λίγες έστω αράδες σαφούς καταδίκης της πολιτικής του Ιράν είναι πολύτιμες για τους διαδηλωτές της Τεχεράνης αλλά και για τη δική μας πολιτική αξιοπρέπεια

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Δυο οι βασικές παράμετροι μιας εκδήλωσης διαμαρτυρίας και διεθνούς αλληλεγγύης. Η μια είναι το θέμα: ένας άδικος πόλεμος, μια στυγνή δικτατορία. Χρειάζεται να καταγγελθούν συγκεκριμένοι, απτοί φορείς της αδικίας. Όσο αναγόμαστε σε ένα σχήμα καλών και κακών τόσο διευκολύνεται η έκφραση συναισθήματος, αλληλεγγύης προς τους μεν και θυμού για τους δε. Η δεύτερη παράμετρος, η αξιοπιστία του διοργανωτή, όσο περνούν τα χρόνια γίνεται στα μάτια μου σημαντικότερη και από την ίδια την αδικία. Στοιχειώδης άμυνα απέναντι στο αίσθημα ματαιότητας και καπηλείας του θυμού μου. Προτιμώ να με καλέσει μια μικρή οργάνωση και να πορευτώ με άλλους πενήντα αλλά να ξέρω ότι διατηρώ την αυτονομία και την ταυτότητά μου ως διαμαρτυρόμενος πολίτης.

Διαβάζω αυτές τις μέρες τις λίγες ανακοινώσεις κομμάτων και οργανώσεων για όσα συμβαίνουν στο Ιράν. Ομιλητικότατοι συνήθως δημοσιογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα »

Ιθαγένεια, ο θρίαμβος του αυτονόητου

Αρχίζει η περίοδος κατά την οποία Έλληνας και γεννιέσαι και γίνεσαι. Το «Δε θα γίνεις Έλληνας ποτέ» παύει να αποτελεί επίσημη κρατική πολιτική και εξορίζεται στις εξέδρες των γηπέδων, όπου ανήκει.

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Αποτελεί ιστορική τομή η συζήτηση περί ιθαγένειας στο υπουργικό συμβούλιο και στη Βουλή. Ο τρόπος που η κυβέρνηση ανοίγει αυτό το θέμα – ταμπού και η πρώτη αντίδραση ολόκληρης σχεδόν της αντιπολίτευσης δείχνουν νηφαλιότητα και διάθεση για σοβαρή πολιτική συζήτηση. Διαφάνηκε μάλιστα ήδη μια διαφορετική προσέγγιση της ίδιας της έννοιας της ιθαγένειας. Από τη μια, αντιμετωπίζεται ως μέσο κοινωνικής ένταξης (Παπανδρέου: Η χορήγηση ελληνικής ιθαγένειας στη δεύτερη γενιά μεταναστών είναι ένα στοίχημα που η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μην κερδίσει. Ο φόβος είναι κακός οδηγός). Από την άλλη, αντιμετωπίζεται ως έπαθλο προς όσους εντάσσονται ομαλά (Σαμαράς: Ελάτε πρώτα να συζητήσουμε χωρίς βιασύνη τα κριτήρια, ώστε να προστατέψουμε και τους έντιμους μετανάστες και την αφομοίωσή τους

Διαβάστε περισσότερα »

Ευρώπη και διακρίσεις

Του Κωστή Παπαϊωάννου, 

Στις 10 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, παρουσιάστηκε στη Στοκχόλμη μια μεγάλη έρευνα για τις διακρίσεις στις χώρες της Ε.Ε. (ΕU- ΜΙDΙS survey, Εuropean Union Αgency for Fundamental Rights). Η έρευνα καλύπτει πολλούς τομείς: εργασία, στέγη, υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευση, ψυχαγωγία, τραπεζικές συναλλαγές, αστυνόμευση. Ερευνώνται οι μορφές θυματοποίησης των ευάλωτων ομάδων, οι στάσεις της αστυνομίας ανάλογα με τον τρόπο πρόσληψης των μειονοτικών προφίλ, οι αντιδράσεις των ίδιων των θυμάτων. Το μεγάλο εύρος της έρευνας δεν επιτρέπει παρά ενδεικτική και υπαινικτική παρουσίαση ορισμένων ευρημάτων σε τούτη τη στήλη.

Από τις πληθυσμικές ομάδες που εξετάστηκαν (Ρομά, μετανάστες από την Υποσαχάρια και τη Βόρεια Αφρική, Ανατολικοευρωπαίοι, Ρώσοι, Τούρκοι και άλλοι), οι Ρομά είναι εκείνοι

Διαβάστε περισσότερα »

Το αυγό του φιδιού και η Αστυνομία

Απαιτείται γενναία διερεύνηση των καταγγελιών για εμπλοκή ή ανοχή των αστυνομικών σε εγκληματικές πράξεις ρατσιστικών ομάδων. Απαιτείται έρευνα από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων για σχετική «εξωυπηρεσιακή δράση» αστυνομικών οργάνων.

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Oι συνθήκες είναι ιδανικές για την εκκόλαψη του εγχώριου αυγού του φιδιού και τα δείγματα είναι ήδη πολλά. Οι επιθέσεις και οι σοβαροί τραυματισμοί μεταναστών έχουν πληθύνει σε τέτοιον βαθμό που δεν μπορούμε πια να μιλάμε για μεμονωμένα περιστατικά. Τον Απρίλιο μόνο καταγγέλθηκαν τουλάχιστον 30 τέτοια «μεμονωμένα περιστατικά». Στις επιθέσεις διακρίνεται επαναλαμβανόμενη τυπολογία: οργανωμένες ομάδες κινούνται συντεταγμένα σε συγκεκριμένες περιοχές και χτυπούν ορισμένη «ομάδα στόχο», συνήθως

Διαβάστε περισσότερα »

Μετανάστες και κατανάλωση

Ας φανταστούμε μεγάλες επιχειρήσεις να προβαίνουν σε διακριτική μεταχείριση εις βάρος των «ξένων», αρνούμενες να πωλήσουν σε αυτούς με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους Έλληνες

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Μετανάστρια από τη Λιθουανία, με ευρωπαϊκή πλέον ιθαγένεια, έχει εγκατασταθεί εδώ και χρόνια νόμιμα στην Ελλάδα. Εργάζεται ως ιδιωτική υπάλληλος εκπληρώνοντας στο ακέραιο όλες τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις της. Όταν όμως επιχειρεί να αγοράσει με δόσεις οικιακή συσκευή από γνωστή αλυσίδα καταστημάτων εισπράττει άρνηση, παρά το γεγονός ότι προθυμοποιείται να προσκομίσει όλα εκείνα τα έγγραφα που θα πιστοποιούσαν τόσο τη νομιμότητα και μονιμότητα της διαμονής της, όσο και τη φερεγγυότητά της.

Υφίσταται δηλαδή, σύμφωνα με την αγωγή που κατέθεσε κατά του καταστήματος, άμεσες φυλετικές διακρίσεις, αφού επειδή είναι «ξένη» και όχι Ελληνίδα τής .......

Διαβάστε περισσότερα »

Ο Πάπας, η Αφρική και το προφυλακτικό

Η παπική δογματική θέση δεν επιχειρεί να καθορίσει απλώς την ερωτική ζωή του κάθε πιστού, αλλά τη ζωή ή τον θάνατο ολόκληρων πληθυσμών

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Δύσκολα μπορούμε να αντιληφθούμε την έκταση, την ένταση και τις προεκτάσεις της πανδημίας του ΑΙDS στην Αφρική. Δεν είναι μόνο οι αριθμοί: το 70% των ανθρώπων που έχουν προσβληθεί από την ασθένεια ζουν εκεί. Είναι και ο συνδυασμός της αρρώστιας με τη φτώχεια, η διάρρηξη παραδοσιακών κοινωνικών δεσμών, ο απορφανισμός της οικογένειας, το ξεκλήρισμα της ηπείρου από τις παραγωγικές της δυνάμεις. Ταυτόχρονα, δύσκολα μπορούμε να αντιληφθούμε τους δυσμενείς όρους με τους οποίους δίνεται η μάχη εναντίον της μάστιγας, καθώς οι ανθρωπιστικές οργανώσεις με περιορισμένους πόρους καλούνται να αντιμετωπίσουν άγνοια, ήθη και πρακτικές που διασπείρουν τη νόσο. Μπορούμε εντούτοις να αντιληφθούμε τις συνέπειες της δήλωσης του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ΄ μόλις πάτησε το έδαφος της Αφρικής. Είπε ότι το ΑΙDS δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη διανομή προφυλακτικών, αλλά αντίθετα η χρήση τους επιδεινώνει το πρόβλημα. Στη θέση της πρόληψης διά του προφυλακτικού, ο Πάπας αντέτεινε «μία πνευματική και ανθρωπιστική αφύπνιση και τη συμπάθεια προς τους πάσχοντες». Η Εκκλησία μπορεί να προβάλλει την αποχή από τις ερωτικές σχέσεις (αυτή υποθέτουμε κρύβεται πίσω από την αφύπνιση) ως θεμελιακή αρχή μιας δογματικής Ηθικής και να κρίνεται από τον αποδέκτη του κηρυγματικού λόγου, πιστό ή μη. Απέναντι σε μια τέτοια δογματική θέση μπορεί λοιπόν κανείς να τοποθετηθεί, κινούμενος στο ίδιο ή σε άλλο αξιακό πεδίο. Μπορεί να κρίνει τον περί εγκράτειας λόγο με όρους ηθικούς, αισθητικούς, πολιτικούς. Μπορεί να τον αποδεχθεί, να τον απορρίψει ή να αδιαφορήσει. Μπορεί να αποφασίσει να υπαχθεί στο ενοχικό πλέγμα που αυτός ο λόγος προϋποθέτει και υφαίνει ή όχι. Η θρησκευτική ελευθερία επιτρέπει όλες τις παραπάνω επιλογές. Τα πράγματα όμως αλλάζουν όταν μια δογματική θέση δεν επιχειρεί να καθορίσει απλώς την ερωτική ζωή του κάθε πιστού, αλλά τη ζωή ή τον θάνατο ολόκληρων πληθυσμών. Εκεί η κριτική από ανθρωπιστική σκοπιά οφείλει να είναι αμείλικτη. Οφείλει να καταδικάζει απερίφραστα την αντιεπιστημονική εθελοτυφλία του επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας. Ο διευθυντής του Παγκόσμιου Ταμείου για την Καταπολέμηση του ΑΙDS τη χαρακτήρισε «άρνηση της επιδημίας». Πρόκειται όμως για κάτι πολύ χειρότερο. Στην ουσία, ενισχύει την επιδημία. Το ΑΙDS έχει αναδείξει με οξύτητα την ανάγκη για συγκεκριμένες πολιτικές για τη δημόσια υγεία και επιταγές για την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Η δήλωση του Πάπα τις υπονομεύει ευθέως. Αν δούμε λοιπόν την Αφρική ως το επόμενο πεδίο μάχης στον πόλεμο που αιώνες τώρα έχει κηρύξει η Εκκλησία στην επιστήμη και τον ορθό λόγο, τότε η εκατόμβη δεν πρέπει να μας εκπλήσσει.

ΥΓ.: Προϋπόθεση για να επιτελέσουν οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τον ρόλο τους είναι η διαφάνεια. Και όμως. Μια από τις μεγαλύτερες οργανώσεις έχει εγκαταλείψει διεθνώς από ετών την αναδοχή παιδιών ως μέσο παρέμβασης και εξεύρεσης πόρων. Το ελληνικό της παράρτημα (με μεγάλη βάση υποστηρικτών και επιφανή προσωπικότητα επικεφαλής) πληροφορηθήκαμε πως το κρύβει για να μην έχει απώλεια εσόδων. Χιλιάδες υποστηρικτές εξακολουθούν να πληρώνουν για «υιοθεσίες» παιδιών του Τρίτου Κόσμου, ενώ οι «υιοθεσίες» δεν υφίστανται! Αν η πληροφορία επιβεβαιωθεί, θα χρειαστεί να επανέλθουμε.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Πηγή: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Το Σουδάν, η δικαιοσύνη και εμείς

Η οδός προς τη διεθνή λογοδοσία είναι μακρά και δύσκολη, αλλά είναι η μόνη που μπορεί να μας απομακρύνει από τη βαρβαρότητα

Του Κωστή Παπαϊωάννου

«Παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας και δικαιοσύνη των ισχυρών». Έτσι χαρακτήρισαν πολλοί την έκδοση εντάλματος σύλληψης εις βάρος του προέδρου του Σουδάν Ομάρ αλ Μπεσίρ από τον γενικό εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Παραβλέπουν πως ο Μπεσίρ κατηγορείται ότι δολοφόνησε εν ψυχρώ 30.000 ανθρώπους και οδήγησε σε «αργό θάνατο» 100.000. Στα στρατόπεδα των εσωτερικά εκτοπισμένων του Σουδάν συνωστίζονται 2,5 εκατομμύρια άνθρωποι και πεθαίνουν 5.000 κάθε μήνα. Το ένταλμα αποτελεί λοιπόν στοιχειώδη αναγνώριση αυτών των ανθρώπων που υφίστανται την απόλυτη απαξίωση, την άρνηση της ίδιας της ύπαρξής τους, την αποσιώπηση του τέλους τους.

Όσοι Αφρικανοί ηγέτες υποστηρίζουν τον Μπεσίρ προβάλλουν τώρα την ανάγκη διαφύλαξης της ειρήνης (που εκείνος κουρέλιασε). Τους απαντά ο αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου: «Είναι με την πλευρά του θύματος ή του θύτη; Αντί να υποστηρίξουν όσους υπέφεραν στο Νταρφούρ, οι Αφρικανοί ηγέτες διαδηλώνουν στο πλευρό του ανθρώπου που μετέτρεψε αυτή τη γωνιά της Αφρικής σε νεκροταφείο». Θυμίζουμε ότι ο Τούτου υπήρξε επικεφαλής της Επιτροπής Συμφιλίωσης που διερεύνησε τα εγκλήματα του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Γνωρίζει λοιπόν ότι η συμφιλίωση συμβαδίζει με τη δικαιοσύνη. Γνωρίζει δηλαδή το σύνθημα που αρκετοί από τους πολέμιους του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) θυμούνται μόνο στις διαδηλώσεις: «Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη». Φροντίζουν μάλιστα τις βάσιμες κατηγορίες τους για επιλεκτικότητα να τις υπονομεύσουν με μια δική τους ιδιότυπη επιλεκτικότητα: ήταν υπέρ της διεθνούς δίωξης του Πινοσέτ, αλλά κατά της δίωξης άλλων ηγετών. Ή μήπως θεωρούν πως η δίωξη του Πινοσέτ αποτελούσε παρέμβαση στα εσωτερικά της Χιλής και ως τέτοια καλώς δεν τον οδήγησε στο εδώλιο; Προφανώς όχι. Είναι όμως ισχυρή, σχεδόν παθολογική, η «ανάδελφη εθνική καχυποψία» απέναντι σε κάθε διεθνή θεσμό. Τόσο ισχυρή που τους καθιστά πρόθυμους να πιστέψουν ότι ο Μπεσίρ είναι μάρτυρας και θύμα διώξεων.

Η οδός προς τη διεθνή λογοδοσία είναι μακρά και δύσκολη, αλλά είναι η μόνη που μπορεί να μας απομακρύνει από τη βαρβαρότητα. Και σε ό,τι αφορά τα περί εθνικής κυριαρχίας, ας θυμόμαστε ότι δεν έπαψε ποτέ η απονομή δικαιοσύνης να αποτελεί πρωτευόντως ευθύνη τού εκάστοτε εθνικού συστήματος δικαιοσύνης. Είναι η ατελής ανταπόκριση των κρατών στην υποχρέωσή τους που οδήγησε στην οργάνωση της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης. Υπάρχει αντίλογος στην υποστήριξή μας στο ΔΠΔ; Βεβαίως και υπάρχει. Ενισχύεται από τις πολιτικές σκοπιμότητες και την επιλεκτικότητα στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Τροφοδοτείται από τη σκανδαλώδη αυτοεξαίρεση ορισμένων χωρών από την ισχύ του ΔΠΔ, χωρών που το πολέμησαν ώς την τελευταία στιγμή με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ (όχι μόνες τους, αλλά μαζί με τον πάλαι ποτέ «άξονα του κακού», Κίνα, Ρωσία, Λιβύη κ.λπ.). Υπαρκτές αυτές οι ατέλειες και εξοργιστικές. Θα δεχτούμε όμως ότι αποτελούν λόγο αναίρεσης της ίδιας της διεθνούς απονομής δικαιοσύνης ή θα πιέσουμε για να αρθούν; Ας φροντίσει ο καθένας, καθώς θα δίνει τη δική του απάντηση, να αντικρύζει νοητά τους εκτοπισμένους στα στρατόπεδα προσφύγων του Σουδάν.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Πηγή: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Τυφλή κρανοφόρος βία

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Κύριο όπλο μας απέναντι στην απόπειρα εγκαθίδρυσης μιας νέας ιδιότυπης εξουσίας του φόβου είναι η ιδεολογική της απομόνωση και η προσφυγή στην ανυπακοή του ελεύθερου λόγου

Είναι αδιανόητο πνευματικοί άνθρωποι να φοβούνται τις πιθανές βίαιες συνέπειες όσων λένε ή γράφουν και οργανώσεις πολιτών να φοβούνται τη βίαιη εισβολή σε δημόσια εκδήλωση που ετοιμάζουν. Οι πρόσφατες επιθέσεις κατά συγγραφέων και πανεπιστημιακών αποτελούν απαράδεκτη απόπειρα φίμωσης της αντίθετης άποψης. Δεν πρόκειται για παρέμβαση σε μια εκδήλωση ή αποδοκιμασία ενός ομιλητή, αλλά για προαποφασισμένη και στοχευμένη κτηνώδη βία πολλών οπλισμένων επί ενός άοπλου. Αντιμετωπίζουμε οργανωμένες απόπειρες κατατρομοκράτησης που υπονομεύουν την ελεύθερη έκφραση και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Οι κρανοφόροι εισβολείς διάβηκαν τη λεπτή κόκκινη γραμμή και στέκουν πια στην αντίπερα όχθη. Στη δική μας πλευρά εκτείνεται ο δημόσιος χώρος μας, το φόρουμ που έχει με αγώνες κατακτηθεί και επί αιώνες διαφυλαχτεί, η πεδιάδα του ελεύθερου λόγου, η ανεμπόδιστη ανταλλαγή απόψεων, η ακώλυτη έκφραση της έλλογης σκέψης. Στη δική τους πλευρά υπάρχει μόνο η βία.

Φαίνεται βέβαια πολλές φορές απωθητική η πεδιάδα μας, μένει άνυδρη, βγάζει αγκάθια. Φυτρώνουν και τα χειρότερα παράσιτα, ακούγεται και το πιο απεχθές ναζιστικό παραλήρημα. Ελευθερία λόγου σημαίνει βαθύ στοχασμό μα και ανοησία, ριζοσπαστική αμφισβήτηση μα και αντιδραστική φλυαρία. Αυτή όμως είναι η πεδιάδα μας. Ζούμε εδώ έχοντας συμφωνήσει ως μοναδικό διαβατήριο τον εξοβελισμό του φόβου. Το φόρουμ προϋποθέτει τη βεβαιότητα πως τη διατύπωση μιας άποψης μπορεί να την απειλήσει μόνο η διατύπωση μιας άλλης άποψης, η επίκριση, η χλεύη. Δημόσια, με τη δύναμη του λόγου. Όχι με τη βία και τον φόβο. Πώς λοιπόν μπορούμε να ανεχτούμε την κρανοφόρο βία; Οι επιθέσεις κατά φορέων της άλλης άποψης ανατρέπουν μία από τις βασικότερες συμβάσεις τούτης εδώ της κοινότητας και δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Σε καμία περίπτωση. Ας μη γυρεύουν λοιπόν ελαφρυντικά στη βία του κράτους ή στην απονομιμοποίηση των θεσμών οι οπαδοί της χουλιγκανικής τυφλής βίας. Σαθρά τα ελαφρυντικά, η βία τους εξυπηρετεί ανάγκες εκτονωτικής αυτοϊκανοποίησης και οξύνει την κρατική καταστολή που υποτίθεται πως αμφισβητεί. Και εν τέλει, είναι η κρατική εξουσία εκείνη που παραδοσιακά επιχειρούσε διά της τρομοκράτησης να καταστείλει τη διαφωνία. Απέναντι σε αυτόν τον αυταρχισμό όρθωναν το ανάστημά τους οι οπαδοί του ορθού λόγου. Κατέφευγαν στην ανυπακοή, δημόσια δήλωναν «είμαστε εδώ και αρνούμαστε να υποκύψουμε στον φόβο». Κύριο όπλο μας απέναντι στην απόπειρα εγκαθίδρυσης μιας νέας ιδιότυπης εξουσίας του φόβου είναι η ιδεολογική της απομόνωση και η προσφυγή στην ανυπακοή του ελεύθερου λόγου.

Υστερόγραφο: «Το πανεπιστήμιο απαιτεί και θα έπρεπε να του αναγνωρίζεται κατ΄ αρχήν, επιπλέον της ονομαζόμενης ακαδημαϊκής ελευθερίας, μια απροϋπόθετη ελευθερία όσον αφορά την ερωτηματοθεσία και τις προτάσεις, και δη, ακόμα περισσότερο, το δικαίωμα να λέγει δημοσίως κάθε τι που απαιτούν η έρευνα, η μάθηση και η σκέψη όσον αφορά την αλήθεια» (Ζακ Ντεριντά, Το Πανεπιστήμιο άνευ όρων). Μολονότι ο προβληματισμός του Ντεριντά κείται πολύ πέραν της στενής έννοιας του νόμου, μας θυμίζει πως ειδικά στο ελληνικό πανεπιστήμιο πρέπει να επιστρέψουμε στα αυτονόητα και πεζά. Ένα από αυτά είναι η ουσιαστική προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας με την πιστή εφαρμογή του νόμου περί (άρσης του) ασύλου.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Πηγή: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Η γοητεία του νέου Βλαδίμηρου

Είναι αξιοσημείωτη η εγχώρια υποστήριξη ή τουλάχιστον ανοχή στην πολιτική Πούτιν

Του Κωστή Παπαϊωάννου

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ασχοληθεί με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη», απάντησε ο Βλαντίμιρ Πούτιν όταν ο Χοσέ Μπαρόζο του εξέφρασε την ανησυχία της Ε.Ε. για τις δολοφονίες δημοσιογράφων και υπερασπιστών των δικαιωμάτων στη Ρωσία. Θύμισε έτσι το παλιό ανέκδοτο με την αντίστοιχη απάντηση ενός άλλου- σοβιετικού τότε- ηγέτη. «Ναι, αλλά κι εσείς καταπιέζετε τους μαύρους». Δεν προκαλεί έκπληξη η αντίδραση Πούτιν, συμβατή με τη γενικότερη πολιτεία του πρώην στελέχους της ΚGΒ. Το ζήτημα είναι η θετική αποδοχή αυτής της εικόνας στη χώρα μας, όπου παραβλέπεται το βεβαρημένο μητρώο της Ρωσίας στον σεβασμό των δικαιωμάτων. Παραγνωρίζονται η βίαιη καταστολή ειρηνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, η απόσπαση ομολογιών με βασανιστήρια, οι δεκάδες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που έκριναν τη Ρωσία υπεύθυνη για «εξαφανίσεις», βασανιστήρια και εξωδικαστικές εκτελέσεις στην Τσετσενία. Παραγνωρίζεται ο επίσημος στιγματισμός κάθε επικριτικής φωνής ως αντεθνικής. «Προδότρια των συμφερόντων του ρωσικού κράτους» είχε χαρακτηρίσει την Πολιτκόφσκαγια ο Πούτιν, ο «εκπρόσωπος της δικτατορίας του νόμου δίχως νόμο» σύμφωνα με τη δημοσιογράφο που δολοφονήθηκε όπως και άλλοι υπερασπιστές των δικαιωμάτων. Παραγνωρίζονται ο περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης, ο έλεγχος των ΜΜΕ, η παρεμπόδιση της λειτουργίας διεθνών και εθνικών ΜΚΟ που πόρρω απέχει από τις προδιαγραφές μιας δημοκρατίας.

Είναι λοιπόν αξιοσημείωτη η εγχώρια υποστήριξη ή τουλάχιστον ανοχή στην πολιτική αυτή. Μπορεί κανείς να την ερμηνεύσει υπό το πρίσμα της κοινής ελληνορωσικής Ορθοδοξίας, χριστιανικής ή (για μεγάλο μέρος της Αριστεράς, μεγαλύτερο από την εκλογική αποτύπωσή του) κομμουνιστικής. Μπορεί να αναζητηθούν ψυχολογικής υφής προβολές, καθώς το τέλος των εγχώριων ηγετών πατερναλίστικης κοπής φαίνεται ότι μάς έχει αφήσει δυσαναπλήρωτο κενό. Μπορεί ακόμα να βλέπουν ορισμένοι στο πρόσωπο του Πούτιν μια ετεροχρονισμένη εκδοχή του Υψηλάντη, που άφηνε ανοιχτή τη χαραμάδα της ελπίδας για ρωσική υποστήριξη: «Κινηθείτε, αδερφοί, και θέλετε ιδεί μίαν κραταιάν δύναμιν να υπερασπισθεί τα δίκαιά μας». Μπορεί επίσης να λειτουργεί η επιθυμία για διεθνή ισορροπία με ενεργότερο ρόλο της Ρωσίας, επιθυμία που βλέπει στην πολιτική Πούτιν ένα προανάκρουσμα νέας διεθνούς πολυπολικότητας. Οι προαναφερόμενοι λόγοι και οι κρυφές ταυτίσεις εξηγούν ίσως την εξόφθαλμη επιλεκτικότητα στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα γύρω μας. Μας επιτρέπουν να υποβαθμίσουμε τα χαρακτηριστικά της νέας τάξης πραγμάτων που γεννήθηκε στο εσωτερικό των πρώην σοσιαλιστικών χωρών, εκμεταλλευόμενη την προϊούσα κατάλυση εθνικής και διεθνούς νομιμότητας. Εύστοχα περιέγραψε αυτή τη «μετα-σοσιαλιστική» πραγματικότητα ο Γκαζμέντ Καπλάνι: Εν μια νυκτί, κυριολεκτικά, οι πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών έγιναν μάνατζερ. Οι γραμματείς του κόμματος μεταμορφώθηκαν σε μπίζνεσμαν. Εκείνοι που μας ζάλιζαν τραγουδώντας τη Διεθνή, ξαφνικά άρχισαν να τραγουδούν με λύσσα τον εθνικό ύμνο. Εκείνοι που μας διάβαζαν όλη την ώρα το «Κεφάλαιο» έγιναν ξαφνικά θεούσοι. Το «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε!» έγινε «Εθνικιστές όλων των χωρών ενωθείτε!». Το «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού» έγινε «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια». Το «καπιταλιστικό όνειρο» ανέλαβαν να το κτίσουν οι ίδιοι άνθρωποι που έκτιζαν και τον «σοσιαλιστικό παράδεισο». Λίγο έως πολύ, με τις ίδιες πρακτικές και μεθόδους.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Πηγή: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Ο Χατζιδάκις και η ήττα του δημόσιου λόγου

Ο Χατζιδάκις απεχθανόταν τον δημοφιλή ρόλο του μεμψίμοιρου δημογέροντα, θεματοφύλακα μιας εν κινδύνω ελληνικότητας, και δεν κολάκεψε την εθνική μας αναδελφοσύνη

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Πολύτιμος ο δημόσιος λόγος όταν είναι κριτικός και ανατρεπτικός, δεν χαϊδεύει αυτιά, αποδομεί βεβαιότητες και βολή από χρόνια κατακτημένες. Όχι όμως με την ευκολία μιας αντιεξουσιαστικής εξουσιαστικότητας που όλο και συχνότερα κυριαρχεί, ανταγωνιζόμενη σε λαϊκισμό και αυταρχισμό την εξουσιαστική δίδυμη αδελφή της. Αυτός λοιπόν ο πολύτιμος δημόσιος λόγος έχει ηττηθεί κατά κράτος. Εξακολουθεί να αρθρώνεται αλλά έχει ηττηθεί. Είναι κι αυτή μια από τις αιτίες που παραμένει έντονη η απουσία του Μάνου Χατζιδάκι, συμβολικού για πολλούς φορέα ενός τέτοιου λόγου, αν και απείχε πολύ από τον «τυπικό» διανοούμενο. Λείπει η ποιητική αγρυπνία της καθημερινής αμφισβήτησης, στην οποία τόσο ασκήθηκε. Αφορμή για τις σκέψεις αυτές το ντοκιμαντέρ «Είδωλο στον καθρέφτη» που φωτίζει πολλές πλευρές του συνθέτη αλλά υποβαθμίζει τον πολίτη και δημοσιολογούντα Χατζιδάκι.

Με όλες τις αντιφάσεις του, ο Χατζιδάκις παρέμεινε πιστός της σύγκρουσης. Οι επιλογές του στο Τρίτο Πρόγραμμα έκαναν τον γενικό διευθυντή να ωρύεται, υπουργούς να τρέμουν για τη θέση τους, αγανακτισμένους πολίτες να ζητάνε το κεφάλι του. Συγκρούστηκε με την κυρίαρχη συλλογική αντιστασιακή μας αυταρέσκεια.

Όπως έγραψε ο ίδιος, «το ΄74 άρχιζε η εποχή των γηπέδων και των μεγάλων λαϊκών εκτονώσεων. Κράτησα την ψυχραιμία μου και δεν εχόρεψα εθνικούς και αντιστασιακούς χορούς στα γυμναστήρια και στα γεμάτα από νέους γήπεδα». Αντ΄ αυτού δήλωνε, σχεδόν με άγνοια κινδύνου, ότι το ΄66 βρέθηκε στην Αμερική και έμεινε εκεί έξι χρόνια για λόγους καθαρά φορολογικούς. Συγκρούστηκε με τον υφέρποντα φασισμό της «Αυριανής» στα χρόνια της παντοδυναμίας της, τη δεκαετία του ΄80. Ενώ πολλοί σιωπούσαν, εκείνος μίλησε ανοιχτά εναντίον της διείσδυσης του αυριανισμού στην κυβερνητική πρακτική και δέχτηκε τόνους κίτρινης λάσπης. Συγκρούστηκε με την κρατική αυθαιρεσία και στήριξε τις μειοψηφίες της αμφισβήτησης. Έκπληκτοι οι εξεγερμένοι βρήκαν στο πρόσωπο του «δεξιού» Χατζιδάκι έναν συμπαραστάτη που έγραφε το ΄86 για τη «μοβ σκιά Μαΐου που ξάπλωσε στον τόπο». Συγκρούστηκε και με τον ίδιο τον παλαιό εαυτό του αλλά παρέμεινε ο διαρκής προβοκάτορας που υπονόμευε την πατριδοκαπηλία παίζοντας τον ύμνο της Βέρμαχτ την 28η Οκτωβρίου και μιλούσε για τη γραφικότητα μιας Παράδοσης που είναι «ο εγωισμός των απελθόντων και η ενοχή, ο συμβιβασμός των επιζώντων». Απεχθανόταν τον δημοφιλή ρόλο του μεμψίμοιρου δημογέροντα, θεματοφύλακα μιας εν κινδύνω ελληνικότητας, και δεν κολάκεψε την εθνική μας αναδελφοσύνη. Αρνήθηκε πεισματικά να εκπροσωπήσει ποτέ κανέναν άλλον πέρα από τον εαυτό του και δεν μίλησε ποτέ για «τον λαό του», όπως δυστυχώς κορυφαίοι ομότεχνοί του που αποζητούν σε βαθιά γεράματα με τρόπο θλιβερό την παλλαϊκή λατρεία.

Ο πολίτης Χατζιδάκις μιλούσε αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις, γνωρίζοντας πως δεν μπορεί να υπάρξει λόγος αμφισβήτησης που υπολογίζει τα νούμερα των δημοσκοπήσεων. Μπορεί γι΄ αυτό να νιώθουν έντονη την απουσία του όσοι ανέπτυξαν μια προσωπική σχέση με το έργο και το πρόσωπό του. Εκείνοι που βιώνουν την έλλειψη της ρωμαλέας χατζιδακικής διαρκούς ευαισθησίας στην καθημερινότητά τους.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Από την Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Διαβάστε επίσης την "μοβ σκιά Μαΐου" που δημοσιεύσαμε κατά την διάρκεια των επεισοδίων του Δεκεμβρίου Επίκαιρο κείμενο του αξέχαστου Μάνου Χατζιδάκι

Η ενοχλητική φωνή της Κωνσταντίνας

Η Κωνσταντίνα Κούνεβα απέκτησε εμβληματικά χαρακτηριστικά, γιατί παλεύοντας για τη ζωή της θέτει ξανά στο τραπέζι ζητήματα που ο κυρίαρχος λόγος είχε καταφέρει να απαξιώσει.

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Η δολοφονική επίθεση με βιτριόλι εναντίον της Κωνσταντίνας Κούνεβα αναδεικνύεται σε εμβληματική περίπτωση καταρράκωσης της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων. Συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά που έμεναν ώς τώρα σκόρπιες ψηφίδες ενός αποσπασματικού πολλές φορές λόγου περί της προστασίας των δικαιωμάτων. Όχι μόνο γιατί πρόκειται για μετανάστρια, γυναίκα και ενοικιαζόμενη εργάτρια. Κυρίως επειδή μιλώντας για την Κωνσταντίνα δεν διατυπώνουμε «συνήθεις διεκδικήσεις» μέσα από έναν λόγο που σε πολλά αυτιά ηχεί σαν ξύλινος συνδικαλιστικός. Η Κωνσταντίνα έδωσε στον λόγο αυτόν πρόσωπο, το δικό της πρόσωπο, που η επίθεση προσπάθησε να παραμορφώσει έως αφανισμού με μια βάναυση, αρχαϊκή, σεξιστική μέθοδο εξόντωσης. Οι υποψίες για εκείνους που επιχείρησαν να πνίξουν τη φωνή της στρέφονται εύλογα στην κατεύθυνση ενός δικτύου που λειτουργεί με όρους νομότυπης δουλοκτησίας. Όσα όμως έλεγε η φωνή αυτή ήταν ενοχλητικά για πάρα πολλούς και όχι μόνο για τους εργοδότες της.

Ενοχλητική ήταν, φυσικά, η καταγγελία των νόμων της εργασιακής ζούγκλας με την κατάφωρη παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας, τη μη καταβολή βαρέων και ανθυγιεινών ενσήμων, τις πλασματικές ώρες εργασίας, τις απλήρωτες υπερωρίες, τις υποχρεωτικές κατά την πρόσληψη υπογραφές εργαζομένων σε δηλώσεις οικειοθελούς αποχώρησης. Ενοχλητική η φωνή της για τους υποστηρικτές της ευρείας χωρίς όρους ενοικίασης εργαζομένων. Ενοχλητική η φωνή της για το επιχειρησιακό σωματείο που την στοχοποίησε και προλείανε το έδαφος για την εξόντωσή της. Ενοχλητική η φωνή της για τους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς που επιδεικνύουν παντελή απροθυμία ή αδυναμία να επιβάλουν την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας. Ενοχλητική η φωνή της για την αστυνομία που επέδειξε αρχικά πλημμελή διάθεση διερεύνησης της υπόθεσης και έστειλε στην εισαγγελία ελλιπή δικογραφία. Ενοχλητική η φωνή της γιατί κάνει ακόμα πιο εκκωφαντική την αμήχανη σιωπή μέρους της συνδικαλιστικής ηγεσίας. Ενοχλητική η φωνή της για πολλά ΜΜΕ που αποστρέφονται ό,τι διαταράσσει το λαϊφστάιλ της άνοιας. Ενοχλητική η φωνή της και για όλους εμάς που καταναλώνοντας τις υπηρεσίες της μαύρης εργασίας προτιμάμε να μην ξέρουμε τι κρύβεται πίσω τους.

Η Κωνσταντίνα Κούνεβα απέκτησε εμβληματικά χαρακτηριστικά, γιατί παλεύοντας για τη ζωή της θέτει ξανά στο τραπέζι ζητήματα που ο κυρίαρχος λόγος είχε καταφέρει να απαξιώσει. Δείχνει το σκοτεινό μέλλον της ύφεσης που θα ξεσπάσει πρώτα στους απόκληρους, θα οξύνει τον κοινωνικό αυτοματισμό και θα στρέψει εργαζομένους κατά εργαζομένων. Καταδεικνύει τους μηχανισμούς μιας μαφίας που δρα πλέον σε πολλά πεδία και εξοντώνει όσους τής εναντιώνονται. Για όλους αυτούς τους λόγους και σε μια συγκυρία που αναζητά προτάγματα, η Κωνσταντίνα κατόρθωσε να δώσει συνεκτικότητα στην καταγγελία ενός απλούστατου τριπτύχου: «εκμετάλλευση- βία - ατιμωρησία». Αν και ανήμπορη να μιλήσει πια, κατάφερε να σπάσει τη σιωπή και να κινητοποιήσει ένα ευρύ δίκτυο φορέων και πολιτών που ζητούν και πάλι τα αυτονόητα.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Μη ξεχνάμε: Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΚΟΥΝΕΒΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ

Ο λογαριασμός ενίσχυσης: 5012 019021 277, Τράπεζα Πειραιώς DECHEVA ELENA KUΝEVA KOSTADINKA NIKOLOVA

Διαβάστε επίσης: Κωνσταντίνα Κούνεβα: Θύμα της μαύρης εργασίας, Εισαγγελέας Πρωτοδικών: "Μισή δουλειά" έκανε η αστυνομία στην υπόθεση Κούνεβα

Το θέατρο και η διαμαρτυρία

Οι συμβολικές διαμαρτυρίες ακολούθησαν τις προηγούμενες βίαιες, άρα μπορούμε κατ΄ αρχήν να τις δούμε ως μια έμπρακτη αντίστιξη στη βία ή απόπειρα υπέρβασής της

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Η διακοπή θεατρικών παραστάσεων ή τηλεοπτικών προγραμμάτων και η χρήση της Ακρόπολης ως φόντου για εκδηλώσεις διαμαρτυρίας προκάλεσαν έναν διάλογο στον οποίο κυριάρχησαν το ανάθεμα και η επιβράβευση, αφήνοντας σε αρκετούς μια απροσδιόριστη αμηχανία. Οι συμβολικές διαμαρτυρίες ακολούθησαν πάντως τις προηγούμενες βίαιες, άρα μπορούμε κατ΄ αρχήν να τις δούμε ως μια έμπρακτη αντίστιξη στη βία ή απόπειρα υπέρβασής της. Η αμηχανία όμως παραμένει. Σε οποιαδήποτε συζήτηση για τα «όρια της διαμαρτυρίας» υπεισέρχεται αναπόφευκτα μια στάθμιση υποκειμενική: πώς αξιολογούμε εν τέλει ένα «κακό» που διαπράττεται στο όνομα ενός «καλού»; Ας θέσουμε ορισμένα ερωτήματα. Επιχειρεί η διαμαρτυρία μέσω ενός εύγλωττου συμβολισμού να διαδώσει ένα μήνυμα με τρόπο ειρηνικό; Αποσκοπεί στην άρση μιας συγκεκριμένης αδικίας; Έχουν πρόσωπο οι διαμαρτυρόμενοι, κινούνται στον δημόσιο χώρο, αναλαμβάνουν την ευθύνη και τις συνέπειες της διαμαρτυρίας τους; Υπάρχει σχετική έστω αναλογικότητα μεταξύ σκοπού και μέσων; Έχει η διαμαρτυρία διάρκεια συγκεκριμένη, δηλαδή η «τομή του φυσιολογικού χρόνου» υπηρετεί συντεταγμένα τον σκοπό της χωρίς να εκφυλίζεται σε μια αυτιστική εσαεί επίθεση σε βασικές κοινωνικές λειτουργίες; Απευθύνεται η διαμαρτυρία πρωτίστως στην κρίση του πολίτη, ζητεί «νομιμοποίηση» υπερασπίζοντας βασικές αρχές του Συντάγματος; Και βέβαια, δεσπόζει το ποσοτικό κριτήριο: πόσες παραστάσεις αντέχουμε να διακοπούν, πόσες συμβολικές διαμαρτυρίες να τάμουν τον φυσιολογικό χρόνο; Διαμαρτυρία χωρίς κόστος κοινωνικό δεν νοείται. Η σαγήνη της διαμαρτυρίας απειλεί όμως να γίνει αυτοσκοπός και να παραγνωριστεί ότι υπάρχει ένα απώτατο όριο στην ικανότητα της δημόσιας σκηνής να αφομοιώσει τέτοιες εκδηλώσεις. Πέρα από το όριο αυτό οδηγούμαστε σε μια μέθοδο φθίνουσας αποτελεσματικότητας που τροφοδοτεί τη σύγκρουση, αδιαφορεί για τον υποτιθέμενο σκοπό της, τη διάδοση του μηνύματος και λειτουργεί πολλαπλώς εκφυλιστικά. Δίπλα στο ποσοτικό κριτήριο, στέκει το συγκεκριμένο ή μη του αιτήματος. Ποια είναι η μακροπρόθεσμη δυναμική μιας διαμαρτυρίας που καίει το κάρβουνο της οργής χωρίς να το μετουσιώνει σε αίτημα συγκεκριμένης (δημοκρατικής, να εξηγούμαστε) αλλαγής; Κι από την άλλη, μπορούμε να απαιτούμε από την οργή να γίνει αίτημα και μάλιστα στα πρώτα της ξεσπάσματα;

Ο καθένας μπορεί να απαντήσει σε αυτά ή άλλα ερωτήματα. Έτσι κι αλλιώς, είναι πολύ περισσότερα τα ερωτήματα από τις απαντήσεις, ιδίως επειδή λείπει η ικανή χρονική απόσταση. Γιατί, βέβαια, κανείς δεν θα κατήγγελλε σήμερα την παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης που σήμανε η διακοπή μιας πανεπιστημιακής διάλεξης ή θεατρικής παράστασης από τους εξεγερθέντες του γαλλικού Μάη ή από το κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ. Η Ιστορία δικαίωσε τις διαμαρτυρίες τους. Αλλά και πιο κοντά μας, λίγοι εναντιώθηκαν στην πρόσφατη «προσβολή» της τελετής στην Ολυμπία, ακριβώς γιατί το αγαθό του σεβασμού των δικαιωμάτων στην Κίνα ήταν καταφανώς μείζον. Να γιατί η καταδίκη των «απολίτιστων» που τώρα διαμαρτύρονται συμβολικά στα θέατρα μοιάζει, αν μη τι άλλο, πρωθύστερη και αβασάνιστη (ακόμη κι αν θεωρεί κάποιος την άνευ όρων επιβράβευσή τους το ίδιο αβασάνιστη).

Πολλά δοκιμάστηκαν τούτες τις ημέρες, μεταξύ τους και οι αντοχές μας απέναντι στη διαμαρτυρία. Ζούμε εξάλλου σε μια χώρα με υπερπαραγωγή διαμαρτυρίας, μάλλον διότι υπάρχει και υπερπαραγωγή αιτίων που τη γεννούν. Να γιατί δεν χωρούν εύκολοι αφορισμοί. Αν μάλιστα αναλογιστούμε ότι μπήκαμε σε έτος κοινωνικής έντασης, το τελευταίο που χρειαζόμαστε είναι οι εύκολοι αφορισμοί. Είναι όμως βέβαιο ότι θα μας περισσέψουν.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ"

Αρκεί ένας κακός ηγούμενος;

Οι διακριτοί ρόλοι Πολιτείας και Εκκλησίας είναι προτιμότερο να επιτευχθούν όχι μέσα από μια διχαστικού τύπου αναμέτρηση αλλά από έναν ουσιαστικό αναστοχασμό της ίδιας της Εκκλησίας

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Απλοϊκή και αποπροσανατολιστική η προσπάθεια να ερμηνευθεί το σκάνδαλο Βατοπεδίου με μόνη βάση τη «θεωρία του κακού ηγουμένου», ο οποίος βυσσοδομούσε για να αλώσει τη δημόσια γη. Ακόμα όμως και αν έρχονταν στο φως όσοι και όσα ερευνώνται και αποδίδονταν βαρύτατες πολιτικές και ποινικές ευθύνες (σενάριο διόλου πιθανό), πάλι θα ήταν ελλιπής η εικόνα. Το γεγονός ότι η δημόσια γη αντιμετωπίστηκε σαν πλοίο υπό παναμαϊκή σημαία σχετίζεται επίσης- ή κυρίως- με το συνολικό πλαίσιο αδιαφάνειας και έλλειψης λογοδοσίας στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας.

Η ελληνική Εκκλησία, και όχι μόνο η μοναστική πολιτεία, δεν έχει φτάσει στη δική της μεταπολίτευση όσον αφορά τις σχέσεις της με κρατικές δομές και την πρόσληψη της κοινωνικής δυναμικής. Μέρος της ιεραρχίας λειτουργεί ακόμα στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Διεκδικεί ρόλο προνομιακού βραχίονα μιας ιδεολογικά στρατευμένης κρατικής μηχανής βασισμένη σε μια απλή αναγωγή: το ηθικό κεφάλαιο που εύλογα αναλογεί σε έναν θρησκευτικό οργανισμό μπορεί και πρέπει ανά πάσα στιγμή να μετατρέπεται σε πολιτικό και οικονομικό κεφάλαιο με διαρκείς εισβολές σε αλλότρια πεδία. Απειλές εκλογικού κόστους προς όσους πολιτικούς δεν συμπορεύονται στα ζητήματα που προκαλούν έριδες (ταυτότητες, σύμφωνο συμβίωσης, μάθημα των Θρησκευτικών). Πεισματική προσπάθεια επηρεασμού της εξωτερικής πολιτικής.

Διεκδίκηση ιδιότυπης ασυλίας ή έστω ευνοϊκής μεταχείρισης (πρόσφατο το αίτημα για εναλλακτικό εγκλεισμό μητροπολίτη σε μοναστήρι αντί της φυλακής). Παράδεισος φοροαποφυγής και φοροαπαλλαγής, όμοιος με καθεστώς off-shore εταιρειών, για Εκκλησία και μονές.

Θεμιτή βέβαια η επιδίωξη της Εκκλησίας να διαχειρίζεται τα οικονομικά της με τον πλέον επωφελή για εκείνη τρόπο ή να διατυπώνει τις απόψεις της για κοινωνικά ζητήματα. Όχι όμως όταν βασίζεται σε πελατειακές σχέσεις και εκμεταλλεύεται την εξαιρετικά μειωμένη αυτονομία και αντίσταση του πολιτικού προσωπικού έναντι των έξωθεν παρεμβάσεων και πιέσεων. Επιπλέον, κάθε φορά που στηλιτεύονται οι υπόγειες διαδρομές Κράτους- Εκκλησίας, προβάλλεται ως αντίλογος η λογική του δημοψηφίσματος. Αντιστέκομαι στον πειρασμό να αναλογιστώ ότι μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος εάν οι πολίτες σε ένα υποθετικό τέτοιο δημοψήφισμα θα επέλεγαν τον εναγκαλισμό ΚράτουςΕκκλησίας ή θα συνειδητοποιούσαν πως εν προκειμένω η επίκληση «εθνικών παραδόσεων» ισοδυναμεί με διαιώνιση αδιαφάνειας και προνομίων. Απέναντι όμως στη λογική του δημοψηφίσματος προέχει η υπόμνηση του αυτονόητου, ότι δηλαδή σε ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας δεν μπορεί η πλειοψηφία να αποφασίζει για τα ατομικά δικαιώματα των υπολοίπων. Και πάντως, οι διακριτοί ρόλοι Πολιτείας και Εκκλησίας είναι προτιμότερο να επιτευχθούν όχι μέσα από μια διχαστικού τύπου αναμέτρηση αλλά από έναν ουσιαστικό αναστοχασμό της ίδιας της Εκκλησίας για τον σημερινό και αυριανό της ρόλο. Αυτό τουλάχιστον το οφείλει- πρωτίστως στον εαυτό της- ως απόδειξη στοιχειώδους επίγνωσης του πόσο απέχει πλέον από την πραγματική της αποστολή. Προς το παρόν, μοιάζει δυστυχώς να ενδιαφέρεται μόνο για τις απώλειες στο παγκάρι και την απαξίωση που παραπονούνται ότι εισπράττουν ορισμένοι ιεράρχες σε δημόσιες εμφανίσεις.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΤΑ ΝΕΑ"

Μεταξύ σφαίρας και κολακείας

Επιτέλους, τόπος έκφρασης των νέων δεν είναι τα αφασικά τηλεοπτικά πάνελ, οι εκπομπές σατιρικών τιμητών των πάντων, όπου βασιλεύουν ο λαϊκισμός της μιντιακής εξουσίας και η κολακεία των εφήβων με σκοπό την τηλεθέαση!

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Το θυμικό κάρβουνο που έβγαλε τους δεκαπεντάρηδες στον δρόμο είναι το πολύτιμο μέταλλο των ημερών. Τα φωτεινά τους πρόσωπα ερωτοτροπούσαν μεταξύ τους και με τον ήλιο. Το «θυμωμένο γαμώτο» μιας γενιάς έγινε πορεία, σύνθημα, λουλούδι, τραγούδι, χάπενινγκ. Έγινε και πέτρα, μολότοφ, φωτιά. Τίποτε δεν είναι μονότροπο και μονοσήμαντο. Το μόνο βέβαιο είναι ότι σε αυτή τη βίαιη επαφή των εφήβων με την πραγματικότητα, στα σκιρτήματα της πρώτης γνήσιας πολιτικοποίησης της πράξης, δεν αξίζει η πολλαπλή καπηλεία που επιχειρείται. Δεν αξίζει ο πατερναλιστικός λόγος της δήθεν κατανόησης. Δεν αξίζει ούτε ο εκφυλισμός, η μετατροπή σε μια φθίνουσα πορεία ολιγομελών καταλήψεων με τους πολλούς στα σπίτια τους. Δεν αξίζει να παγιωθεί η αποικιοποίηση της διαμαρτυρίας από τη βία, πεδίο δόξας λαμπρό για τους ποικίλους εμπόρους του φόβου.

Η επανανοηματοδότηση των δημόσιων αγαθών, πρόταγμα των ημερών, δεν μπορεί να επιτευχθεί με απαξιωμένο και κλειστό το δημόσιο σχολείο. Με μια προϋπόθεση: οι μαθητές πρέπει να επιστρέψουν με το κεφάλι ψηλά, όχι ηττημένοι. Αλλιώς θα έχουμε χάσει όλοι. Υπάρχουν εκπαιδευτικοί εγκλωβισμένοι στο πανταχόθεν υπονομευόμενο δημόσιο σχολείο που δεν θέλουν να συμβάλλουν και οι ίδιοι στην έκπτωσή του, που αγωνιούν και δεν βολεύονται με τις αργίες μιας κατάληψης;

Υπάρχουν σύλλογοι διδασκόντων που οραματίζονται έναν άλλο ρόλο πέρα από τις μίζερες αντεγκλήσεις για το ωρολόγιο πρόγραμμα; Τώρα είναι η ώρα να το δείξουν, μετατρέποντας το απαξιωμένο σχολείο σε τόπο γέννησης του νέου. Να δουλέψουν μαζί με τους μαθητές τους για να κεφαλαιοποιήσουν τις ημέρες της οργής. Να φτιάξουν μαζί νέα ad hoc προγράμματα, να ξαναφέρουν τα παιδιά σε ένα σχολείο της δημιουργίας, ανοιχτό σε όσα συμβαίνουν στον δρόμο και την κοινωνία. Να βρουν τρόπους να ξαναποκτήσουν νόημα μαθήματα που πριν το είχαν στερηθεί. Αυτό δεν σημαίνει τερματισμό της διαμαρτυρίας, σημαίνει εμπλουτισμό της με την επίγνωση της ευθύνης. Σημαίνει ενεργή αναζήτηση, εκδηλώσεις, συζητήσεις για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις στη δημοκρατία. Με λίγα λόγια, να ξαναγίνει η γνώση όπλο και η ενεργός συμμετοχή άμυνα απέναντι σε κάθε προβοκάτσια. Το μεγάλο ζητούμενο της επόμενης μέρας δεν μπορεί λοιπόν παρά να είναι το ζωντανό σχολείο. Είναι το μόνο που μπορεί να μετεξελίξει τη δημιουργικότητα της έκρηξης σε δημιουργικότητα της καθημερινότητας.

Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος για τα προηγούμενα, αλλά κουράστηκα να ακούω από παντού την εύκολη και τελικά κενή περιεχομένου προτροπή: «Να ακούσουμε τους νέους». Επιτέλους, τόπος έκφρασης των νέων δεν είναι τα αφασικά τηλεοπτικά πάνελ, οι εκπομπές σατιρικών τιμητών των πάντων όπου βασιλεύουν ο λαϊκισμός της μιντιακής εξουσίας και η κολακεία των εφήβων με σκοπό την τηλεθέαση!

ΥΓ.: Γράφαμε την προηγούμενη εβδομάδα (Τολμήστε, κ. Παυλόπουλε!) ότι η κυβέρνηση πρέπει να δείξει ότι έλαβε το μήνυμα. Δυστυχώς δεν εισακούστηκε η έκκληση. Απόδειξη τρανή η δήλωση του υφυπουργού Παιδείας: «Η φετινή σχολική χρονιά είναι καλύτερη από ποτέ!».

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ

Τολμήστε, κ. Παυλόπουλε!

Του Κωστή Παπαϊωάννου

Κάποιος εκ μέρους της κυβέρνησης πρέπει να δείξει ότι έλαβε το μήνυμα από όσα έγιναν τις τελευταίες ημέρες. Δεν αναφερόμαστε στο μείζον, στη συνολική αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος από μεγάλο μέρος της νεολαίας. Ας μιλήσουμε, έστω, για το έλασσον. Κάποιος πρέπει να πιάσει την άκρη του κομμένου νήματος, γυρνώντας στο Σάββατο 6 Δεκεμβρίου στις 9 το βράδυ. Έχετε μια μοναδική ευκαιρία, κ. Παυλόπουλε, να δείξετε ότι διατηρεί αυτή η πολιτεία στοιχειώδη αντανακλαστικά. Σημαντικές βεβαίως οι αποζημιώσεις στους καταστηματάρχες. Είδαν την περιουσία τους να καταστρέφεται και αντικρύζουν το μέλλον με απόγνωση. Στο κάτω κάτω, κρατικό όργανο πυροδότησε τις καταστροφές, κρατικές και οι αποζημιώσεις. Χρειάζονται όμως και άλλα αντανακλαστικά. Χρειάζεστε κάτι πειστικό για όσους ακούν περί παραδειγματικής τιμωρίας του ειδικού φρουρού και κουνάνε το κεφάλι με νόημα. Σκεφτείτε το: κουνάνε το κεφάλι ακούγοντας το αυτονόητο. Δεν χρειάζονται «παραδειγματικές τιμωρίες», χρειάζονται εγγυήσεις για την προστασία της νομιμότητας.

Δηλώστε λοιπόν ειλικρινά, δημοσίως, αυτό που γνωρίζετε πολύ καλά: στην Αστυνομία υπάρχει τεράστιο πρόβλημα. Όλοι γνωρίζουν ότι το γνωρίζετε. Γνωρίζετε τη διάχυτη υποκουλτούρα βίας. Γνωρίζετε για τους θυλάκους βίας, τη λογική συμμορίας. Γνωρίζετε για τις παρακρατικές ομάδες που δρουν στις παρυφές και με την ανοχή της Αστυνομίας όποτε γίνονται βίαια επεισόδια. Το επιβεβαιώνουν φωτογραφίες που έχουν δημοσιευθεί ευρέως. Γνωρίζετε την ατιμωρησία, τον νόμο της σιωπής. Γνωρίζετε την εχθρική στάση πολλών αστυνομικών απέναντι στην ίδια την έννοια των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Τα γνωρίζετε όλα αυτά και δεν έχει νόημα να τα φυλάτε σαν κρυμμένο μυστικό. Αρπάξτε λοιπόν την ευκαιρία του φόνου του μαθητή. Δηλώστε ότι έχασε τη ζωή του επειδή παγίως κρούσματα αυθαιρεσίας έμεναν ατιμώρητα. Επειδή υπάρχουν στην Αστυνομία άνθρωποι που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν ή είναι ανεπαρκώς εκπαιδευμένοι. Δηλώστε τα κ. Παυλόπουλε, κέρδος για όλους θα είναι. Μη φυλάτε τη χαμένη τιμή της ΕΛ.ΑΣ., προσπαθήστε να την κερδίσετε. Με την Αστυνομία θα ζήσουμε και χρειαζόμαστε πολύ καλύτερη Αστυνομία.

Τώρα που τα στεγανά, οι αγκυλώσεις και οι αντιστάσεις της Αστυνομίας έχουν παγώσει υπό το βάρος μιας αδιανόητης ανθρωποκτονίας, επιχειρήστε τη μεγάλη ρήξη. Δείξτε ποια πρέπει να είναι τα όρια των συνδικαλιστών του κλάδου που δημιούργησαν ένα από τα χειρότερα πελατειακά δίκτυα. Αποτελούν ένα πραγματικό παράκεντρο εξουσίας που κατάφερε να κάνει τη δημοκρατική κατάκτηση του συνδικαλισμού αντιδημοκρατική. Ανοίξτε τώρα και το ζήτημα της γενικευμένης οπλοφορίας των αστυνομικών, εξετάστε από μηδενική βάση τις προϋποθέσεις κατοχής και χρήσης των όπλων. Μετά τον φόνο ενός 15χρονου, τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο. Κάθε παρουσία ένοπλου αστυνομικού στο κέντρο της πόλης πρέπει να είναι πολύ καλά αιτιολογημένη. Ζητήστε ξανά την ουσιαστική και πλήρη διερεύνηση όλων των πρόσφατων περιστατικών βίας εκ μέρους αστυνομικών οργάνων με απόδοση ευθυνών και πλήρη εφαρμογή των προβλεπόμενων πειθαρχικών και ποινικών μέτρων. Επιτέλους, αρχίστε τον σχεδιασμό μιας άλλης εκπαίδευσης των μελών των Σωμάτων Ασφαλείας, αφού μεγάλο μέρος τους κατάφερε το απίθανο: στο δίλημμα ασφάλεια ή δικαιώματα απέρριψαν και τα δύο, όντας ταυτόχρονα αναποτελεσματικοί και επικίνδυνοι.

Μόνο μια τέτοια διαδικασία σοκ μπορεί να αποκαταστήσει τη χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών προς την Αστυνομία και να προσφέρει αίσθημα κάθαρσης, αναγκαίο και στους μεν και στους δε. Θα ακουστεί άκαιρο, αντίθετο στο γενικευμένο κλίμα απαξίωσης της ΕΛ.ΑΣ., αλλά πρέπει να ακουστεί: μια πολυάριθμη κοινωνική ομάδα, 55.000 άνθρωποι βιώνουν ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα. Έχουν την κοινωνία εχθρική απέναντί τους. Πολλοί δουλεύουν σε άθλιες συνθήκες και κακοπληρωμένοι. Αν δεν προσεχθούν, θα δούμε κι άλλα, πολύ χειρότερα. Χρειάζονται παροχές και ενίσχυση, αλλά μόνο με έλεγχο, εκπαίδευση, μηχανισμούς πρόληψης της βίας και των βασανιστηρίων, μηχανισμούς λογοδοσίας, αλλαγή στις δομές, εκρίζωση του αυταρχισμού και της αδικαιολόγητης και επιθετικής βίας.

Μπορείτε να κάνετε κάτι κ. Παυλόπουλε, εκτός από τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις περί μεμονωμένου περιστατικού και καταδίκης της βίας; Μπορείτε να μετατρέψετε την επί υπουργίας σας ανθρωποκτονία ανηλίκου σε αφετηρία κάθαρσης; Ας είναι μια τέτοια γενναία τομή στη λειτουργία της Αστυνομίας το μεγάλο κέρδος από την παγωμένη νύχτα της 6ης Δεκεμβρίου.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ

Η ΣΙΩΠΗ ΤΩΝ ....ΜΜΕ!!! (όχι των αμνών!)

Οι κραυγές των εγκλείστων και το δηλητηριώδες «ωστόσο»
Του Κωστή Παπαϊωάννου

Πολλά ΜΜΕ εξόρισαν τους κρατουμένους στον χώρο της ανεξήγητης αχαριστίας απέναντι στη μεγαλοθυμία της πολιτείας

Έληξε ομαλά και συντεταγμένα, όπως ξεκίνησε, η διαμαρτυρία των κρατουμένων. Η μαζική κινητοποίηση στις φυλακές δεν μπορεί, εντούτοις, να ιδωθεί παρά μόνο σε συνδυασμό με την εκκωφαντική σιωπή των περισσότερων ΜΜΕ. Επρόκειτο για μια συνειδητή υποβάθμιση της μεγαλύτερης διαμαρτυρίας κρατουμένων των τελευταίων ετών. Η υποβάθμιση αυτή υπερβαίνει τα επιμέρους στοιχεία της ίδιας της διαμαρτυρίας, τα αιτήματα των κρατουμένων, τις συνθήκες κράτησης, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, τον χειρισμό της υπόθεσης από το υπουργείο Δικαιοσύνης. Έχουμε να κάνουμε πρωτίστως με μια κραυγαλέα απόπειρα χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Τα τηλεοπτικά κανάλια αποσιώπησαν το θέμα. Πολλές εφημερίδες το υποβάθμισαν. Παραγνώρισαν 18 ημέρες αποχής από το συσσίτιο με συμμετοχή χιλιάδων κρατουμένων σε μεγάλο αριθμό φυλακών. Προσπέρασαν τη διαρκή υποβολή προτάσεων, τις παρεμβάσεις πολιτειακών και πολιτικών παραγόντων, τα δελτία Τύπου, τις πορείες, τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Καμιά αίσθηση έκτακτης ανάγκης, επείγοντος χαρακτήρα.

Η συνήθης εμπορία πόνου και απόγνωσης δεν βρήκε λίγα λεπτά τηλεοπτικού χρόνου για τους εντός των τειχών. Ακόμα και τα παιδιά, το «απόλυτο τηλεοπτικό προϊόν», στη συγκεκριμένη περίπτωση έμειναν στα αζήτητα: ούτε λέξη για τις φυλακές ανηλίκων.

Επί 18 ημέρες πολλά ΜΜΕ εκτόνωναν την πίεση και έδιναν χρόνο στην πολιτεία αφαιρώντας τον από τους κρατουμένους. Αναπαρήγαν κατά λέξη τις επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου χωρίς να αναζητήσουν τον λόγο της άλλης πλευράς. Η είδηση περιοριζόταν συνήθως στα αναγγελλόμενα μέτρα και ακολουθούσε η μόνιμη επωδός: «ωστόσο, οι κρατούμενοι συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις». Ένα «ωστόσο» που εξόριζε τους κρατουμένους στον χώρο της ανεξήγητης αχαριστίας απέναντι στη μεγαλοθυμία της πολιτείας. Το μήνυμα που εξέπεμπαν προς τις φυλακές όσοι διαχειρίζονται τη ροή πληροφόρησης ήταν σαφές: όσο η διαμαρτυρία σας μένει συντεταγμένη και χωρίς βία, θα εισπράττετε τη λελογισμένη συμπάθειά μας σε λίγες γραμμές. Με ένα «ωστόσο» πάντα να καραδοκεί στο τέλος.

Οι υπέρ των δικαιωμάτων αγώνες σημαδεύουν όχι μόνον όσους συμμετέχουν αλλά και το συλλογικό μας σώμα. Αυτός είναι άλλωστε ο μακροπρόθεσμος παιδαγωγικός τους χαρακτήρας. Η μη αποτύπωσή τους στη μνήμη μας, η αναντιστοιχία μεταξύ της δράσης που «παράγεται» και αυτής που «καταναλώνεται» συνιστούν απώλεια για ολόκληρη την κοινωνία. Όταν μάλιστα έρχεται ως αποτέλεσμα παρέμβασης του Τύπου, που από διαμεσολαβητής γίνεται φίλτρο, τότε έχουμε μια συνειδητή λαθροχειρία. Τα ΜΜΕ ως παραμορφωτικός φακός και σιγαστήρας που μείωσε την ένταση των κραυγών των εγκλείστων δεν έβλαψαν μόνο τους διαμαρτυρόμενους κρατουμένους αλλά και όλους μας.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Τα δακρυσμένα μάτια στο Σικάγο

Τα δακρυσμένα μάτια στο Σικάγο
Του Κωστή Παπαϊωάννου

Τις μεγάλες αλλαγές δεν τις βλέπουμε. Μπορεί να περάσει μπροστά μας μια σκιά τους. Και επειδή δεν έχουν σκιά τα γεγονότα αλλά τα σύμβολά τους, μπροστά σε ένα τέτοιο σύμβολο γελούσαν δακρυσμένα τόσα πρόσωπα στο Σικάγο

Νιώθω πως ένα σύννεφο επιχειρεί να σκιάσει τα προφανή όταν ακούω ή διαβάζω για την εκλογή Ομπάμα. Δεν εννοώ βέβαια την αυτοσυγκράτηση απέναντι στη μέθη ενός χολιγουντιανού μεσσιανισμού του 21ου αιώνα, αλλά τη μίζερη προσπάθεια να φέρουμε ένα μεγάλο γεγονός στα μικρά μας μέτρα. Μέρος της καθ΄ ημάς Αριστεράς με αβάσταχτη ευκολία ασκείται στην ισοπεδωτική εθελοτυφλία: η σύγχρονη εκδοχή τού «τι Πλαστήρας τι Παπάγος» είναι «το κεφάλαιο δεν έχει χρώμα». Αφετέρου, μέρος του πολιτικού προσωπικού και των δημοσιογράφων μετρά ένα διεθνούς εμβέλειας γεγονός με τη μικρή μεζούρα της γειτονιάς μας («Ο Ομπάμα θα κριθεί από τη στάση του στο Μακεδονικό», δήλωσε πολιτικός αρχηγός). Μιλάω ακόμα για τις έτοιμες ερωτήσεις που εκτοξεύουμε με την αυταρέσκεια των βεβαιοτήτων μας: ο Ομπάμα δεν θα κάνει πολέμους; Δεν θα υπάρχει πια ρατσισμός; Δεν τον στήριξε το κεφάλαιο; Πιθανότατα καταφατική η απάντηση στα παραπάνω, αλλά δεν αναιρεί άλλα προφανή.

Η εκλογή Ομπάμα είναι κατ΄ αρχήν μια ήττα του φονταμενταλισμού, της αμερικανικής Χριστιανικής Δεξιάς της Πέιλιν, αλλά και του σύγχρονου «χορηγού» της, της εγκληματικής σκοταδιστικής συμμορίας του Μπιν Λάντεν. Η εκλογή Ομπάμα είναι επίσης μια νίκη της συμμετοχής, ενός νέου- μπορεί ευκαιριακού, αυτό θα το δούμε- πολιτικού ακτιβισμού, η πρόγευση μιας δημοκρατίας του αύριο. Με άφθονο σόου και πολιτικό χρήμα. Αλλά και με τεράστια συμμετοχή. Με νέες τεχνολογίες, πλανητική δικτύωση, αποδόμηση της διακυβέρνησης Μπους πρωτίστως από τα κάτω. Η εκλογή Ομπάμα σημαίνει επίσης μη εκλογή ΜακΚέιν. Η ταυτολογία αυτή παραγνωρίζεται, σαν να υποστηρίζει κανείς ότι δεν θα υπήρχε διαφορά αν στη θέση του απερίγραπτου Μπους είχε εκλεγεί ο Αλ Γκορ.

Και αν φροντίζουν ορισμένοι να τονίζουν τα σημεία σύγκλισης Ομπάμα- ΜακΚέιν, ο κόσμος διαισθάνεται ότι και η σύγκλιση αυτή έχει αποχρώσεις, αποχρώσεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά: από το ζήτημα των εκπομπών ρύπων, το Γκουαντάναμο, το Ιράκ, μέχρι την περίθαλψη, τους χρεοκοπημένους δανειολήπτες και τις διακρίσεις. Το πολυσύνθετο και αντιφατικό εκλογικό σώμα που ψήφισε, είναι η Αμερική με τις πολλές επιμέρους Αμερικές που μάλλον κανείς μας δεν τις ξέρει επαρκώς. Τα αποτελέσματα στις παράλληλες ψηφοφορίες αυτό ακριβώς έδειξαν. Η προεδρική εκλογή δεν είναι μόνο γέννημα της οικονομικής κρίσης, του πολέμου, της φαιδρής εικόνας του απερχόμενου Προέδρου και του επικοινωνιακά χαρισματικού Ομπάμα. Είναι ακόμα γέννημα εκείνων των υπόγειων τριγμών μιας κοινωνίας που τραβάει ταυτόχρονα προς χίλιες κατευθύνσεις κι όμως βρίσκει έναν βηματισμό. Είναι γέννημα της ανάγκης τόσων γενεών να πάρουν τα όνειρά τους εκδίκηση και να ανοίξει μια χαραμάδα ελπίδας. Είναι γέννημα πολλαπλών υπερβάσεων που κλονίζουν τα στερεότυπά μας και πολύ περισσότερο τα στερεότυπα των ίδιων των Αμερικανών. Να γιατί είναι μάταιο να βάζουμε στο ζύγι μια στροφή της Ιστορίας, ακόμα κι αν είμαστε βέβαιοι πως δεν θα αποδειχτεί τέτοια.

Τις μεγάλες αλλαγές δεν τις βλέπουμε. Μπορεί, αν είμαστε τυχεροί, να περάσει μπροστά μας ένα καθρέφτισμα, μια σκιά τους. Και επειδή δεν έχουν σκιά τα γεγονότα αλλά τα σύμβολά τους, μπροστά σε ένα τέτοιο σύμβολο γελούσαν δακρυσμένα τόσα πρόσωπα στο Σικάγο.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ